Cassia anpustifolia- Folium sennea
Sinameki otu, Afrika, Arabistan, Hindistan’da; Türkiye’de ise Akdeniz ve Egenin belli bölümlerinde, maki ikliminin hâkim olduğu yerlerde yetişir.
Boyu 1,5 metreye kadar ulaşabilen sinameki otu, baklagiller familyasındandır. Kimi türleri 7 ile 10 metre boylarına kadar ulaşır. 400’den fazla türü bulunur.
Sinameki otu, dünyanın binlerce yıldır tıpta kullanılan, önemli ve yararlı bitkilerin asında yer alır.
Latince adı Senna olan bu bitki hem geleneksel hem de modern tıpta yaygın olarak kullanılır.
Bitkinin baklamsı meyveleri de kullanılmakla birlikte, tıbbi olarak kullanılan kısmı genellikle yapraklarıdır. Kurutulmuş yapraklar ve kabuklar bitkisel ilaç ve ilaç endüstrisinde, bazı laksatif ilaçlarda aktif madde olarak kullanılmaktadır. Bilinen birçok laksatif (müshil) ilacın içeriğini oluşturur.
ABD’de çok yaygın olarak kullanılan senna FDA’nin (Food and Drug Administration) onayladığı birkaç bitkisel ilaçtan birisidir. Özellikle kurutulmuş yaprakları ve meyveleri, doğal müshil olarak tercih edilir. FDA onaylı kısa süreli laksatiftir.
Tıbbi amaçlar için en yaygın; Alexandria Senna/ Khartum sinameki olarak adlandırılan Cassia acutifolia Del. ve Tinnevelly Senna / Arabian sinameki olarak isimlendirilen Cassia angustifolia Vahl kullanılmaktadır. Cassia angustifolia Vahl, Türkiye’de bulunan sinameki çeşididir.
Bitkinin etken maddeleri
Bileşimi; sinameki yaprağı rezin, flavon türevleri ve etkili madde olarak da serbest veya glikozit halinde antrasen türevleri (Sennozit A ve B) taşımaktadır.
Yaprakları bitkinin %1,5-3 ünü oluşturan dianthrone glikozidlerini (daha çok anthraquinone bileşiklerini) içerir.
–Sennosid A, B, C, D: En önemli bileşiklerdir. Kolon duvarındaki sinirleri uyararak müshil etkisi yapar.
–Antrakinon türevleri: Doğrudan bağırsak kaslarını etkileyerek peristaltik hareketleri uyarır.
–Rhein ve Aloe-emodin: Hafif antimikrobiyal ve antiinflamatuar etkiler gösterdiği düşünülmektedir.
Sinameki, bağırsak hücrelerinin sıvı emilimini azaltır ve kolon içindeki su miktarını arttırır. Aynı zamanda kolon kaslarını uyararak dışkının bağırsaklardan geçiş süresini hızlandırır. Bu mekanizma sayesinde sinameki, genellikle 6–12 saat içinde dışkılamayı başlatır.
Ancak bu güçlü etki, uzun süreli kullanımlarda bağırsak tembelliği (atoni) gelişimine yol açabileceği için yalnızca kısa süreli kullanıma uygundur.
Sinameki Otunun Faydaları
Her biri farklı yapılarda olan bu ot türü, vücut için birbirinden farklı yararlar barındırır.
Sinameki, sindirim sistemini destekleyen doğal bir bitkidir. Sinameki otu, yapısında bulunan bileşenler sayesinde toksinlerin vücuttan atılmasını sağlar. Özellikle kısa süreli kullanım için önerilen sinameki, doğru şekilde tüketildiğinde sağlığa birçok faydası vardır. Mide iyileştirici ve bağırsak düzenleyici etkileri olan her derde deva bitkidir.
Bağırsakların doğal olarak boşalmasını sağlar. Etkili ve zararsızdır. Lif oranı yüksek bir bitki olması sayesinde sindirimi kolaylaştırarak kabızlık sorununun önüne geçer.
Kabızlık giderici-Doğal Müshil: Sinameki Otunun en fazla bilinen faydası, kabızlığa karşı iyi geliyor olmasıdır. Dışkının yumuşamasını sağlar, bağırsak duvarını ve hareketlerini uyarıp, hızlandırarak (sennosidler sayesinde) dışkılamayı kolaylaştırır.
Bağırsak hareketlerini artırarak sindirim sisteminin düzenlenmesine yardımcı olur.
İshal hariç, tüm bağırsak hastalıklarında Sinameki Otu tercih edilebilir. Kabızlık, parazit, mikrobiyal enfeksiyon hastalığı ve diğer tüm rahatsızlıklar için tüketilebilir. Bağırsak sağlığını dış etkilere karşı dirençli hale getirir.
Etkisi kalın barsak üzerinde olan kuvvetli bir müshildir. İçerdiği anthraquinone barsakları uyararak 10 saat içinde boşalmalarını sağlar. Tıbbi dozlarda karın ağrısı yapmasına karşılık mide bulantısı ve kusma yapmaz. 1-2 gr. 6 saat sonra sancı ile ishal yapar. Bitki kalın bağırsaklarda sıvı ve mineral salgılanmasını arttırıcı etki yapar ve bunların geri emilimini engeller.
Kolon Temizliği: Sindirim sistemindeki atıkların atılmasına ve şişkinliğin azalmasına yardımcı olur. Kolonoskopi öncesi yardımcıdır. Bazı tıbbi girişimlerden önce bağırsakların boşaltılması için kullanılabilir.
Sindirim sistemi desteği: Şişkinlik, gaz ve bağırsak tembelliğinde rahatlama sağlar. Basurun çoğunluğu kabızlıktan kaynaklanır. Hemoroidin semptomlarını dolaylı olarak hafifletir, hastalığın iyileşmesinde yardımcı olur. Toksin yükü ve dolaylı olarak hormonal denge üzerinde etkilidir.
Anti-parazitik etki: Bağırsak kurtları ve parazitlerle mücadelede geleneksel olarak kullanılır. Onların dışarıya atılmasına destek olur.
İltihap kurutucu özellikleri bulunur.Vücut içerisinde yer alan iltihaplanmalarda ve cilt enfeksiyonlarında kullanılması tavsiye edilir.
Yara iyileşmesi, dizanteri, yüksek ateşde kullanılır.
Kan temizleyicidir. Aynı zamandakan akışını da düzenlemektedir.
Diüretik (idrar söktürücü) ve detoks etkisi: Ödem atımına ve toksinlerin vücuttan uzaklaştırılmasına destek olur. İdrar yolu enfeksiyonlarını giderici etkisi bulunmaktadır.
Antioksidan özelliği ile iyi bir bağışıklık sistemi düzenleyicisidir.
Rahatlatıcı: Sakinleştirici bir etkisiyle de iyi bir ağrı kesicidir.
Kas spazmı, eklem ağrıları ve gut hastalıklarının etkilerini rahatlatır.
Akşam evine yorgun dönenler veya sürekli halsizlik problemiyle karşı karşıya kalanlar Sinameki Otu kullanarak, bu etkisinden faydalanabilirler.
Bel ağrısı, baş ağrısı gibi ağrılarda sinameki otu kullanılması önerilir.
Müzmin baş ağrısını, sırt, bacak ve yan ağrılarına iyi gelir. 100grm. Zeytin yağına, 25grm sinameki ilave edilir, yarısı buharlaşıncaya kadar kaynatılır, birer fincan içilir. Dört misli zeytinyağı ile yarısı kalana kadar kaynatılır içilir.
Cilt Sağlığı: Cildin daha parlak olmasını sağlar. Cilde tonik şeklinde uygulanır. Böylece cildin daha canlı ve pürüzsüz olmasını sağlar.
Cilt rahatsızlıklarına karşı faydalıdır. Uyuz, egzama, yara ve kaşıntılarda; sirke ile kaynatılıp o bölgeye sürülür.
Saç Bakımı: Özellikle sarımsak, badem ve çam terebentin yağları ile karıştırılarak saç diplerine uygulanır; saçları besler ve gürleştirir, dökülmesini önler.
Kemik gelişimi için: Sinameki otu içerisinde bulunan bazı bileşenler kemik sağlığını geliştirici özelliklere sahiptir. Kemik erimesine karşı etkili olabilen bitki, doktor tavsiyesi alındıktan sonra kullanılabilir.
Kısa vadede su ve dışkı atımıyla kilo kaybı gibi görünse de gerçek yağ kaybı sağlamaz.
İshal olan kişilerde kullanımı çok uygun değil. Ancak uzun süre ishal olanlar için de kullanılmıştır. Bu konuda mutlaka uzmanlarla görüşülmelidir.
Sinameki, kısa süreli kullanım için uygundur ve genellikle 7 günden fazla kullanılmaması önerilir. Uzun süreli kullanım, bağırsak tembelliği gibi yan etkilere neden olabilir.
Genellikle çay olarak tüketilir
Sinameki Çayının Hazırlanması
Sinameki çayı, genellikle aç karnına veya akşam yemeklerinden sonra tüketilir. Bu sayede, bağırsak hareketlerinin gece boyunca hızlanması ve sabah rahatlama sağlanması hedeflenir.
-1-2 çay kaşığı kurutulmuş yaprak, 1 bardak sıcak suda 5-10 dakika demlenir. Günde 1 fincan içilir. bir bardak için 1 yemek kaşığı sinameki otu ekleyerek demlenir. -Etki genellikle 6-12 saat içinde başlar.
– 200 ml kadar su kaynadıktan hemen sonra, iki yemek kaşığı kuru Sinameki Otu içine atıp 1-2 dakika daha beklenir, ocak kapatılır. En az 10 dakika demlenir.
-Kısa süreli kullanım (maksimum 1 hafta) önerilir. Doktor tavsiyesi olmadan uzun süre kullanılmamalıdır.
-Çayın tadını yumuşatmak için içerisine bal, limon veya zencefil eklenebilir.
-İki bardak sıcak suya bir çorba kaşığı sinemaki ve fındık büyüklüğünde bir parça zencefil kökü konur, beş dakika kaynatılıp 20 dak. demlenir. Günde bir bardak içilir. Soğuk suda 10-12 saat bekletilerek de demlenir.
-2 çay kaşığı kurutulmuş sinameki yaprağı ince ince kıyılır. 300-400 ml sıcak suya eklenir. 5-10 dakika demlenip, süzülerek içilir.
Not: Günde en fazla iki bardak tüketilmesi önerilir.
Sinameki çayı, en fazla 5–7 gün süreyle, günde bir kez kullanılmalıdır. Daha uzun süreli kullanımda bağırsakların kendi hareket kabiliyeti azaltır.
Diğer Kullanım Şekilleri
Toz kullanımı: Sinameki yaprakları kurutulup öğütülerek toz haline getirilir. Bu toz, su veya meyve suyuna eklenerek tüketilebilir.
Bitkisel karışımlar: Sinameki, diğer sindirimi destekleyen bitkilerle karıştırılarak kullanılabilir. Özellikle zencefil, rezene veya papatya gibi bitkilerle birleştirildiğinde etkisi artırılabilir.
Yağ formunda kullanım: Bazı ürünlerde sinameki özü yağ formunda sunulur ve harici kullanım için de tercih edilebilir.
Kapsül veya tablet: Eczanelerde veya bitkisel ürün satan yerlerde sinameki kapsül veya tablet olarak bulunabilir. Bu ürünler genellikle dozaj konusunda daha kontrollü bir seçenektir.
UYARI
Sinameki güçlü bir bitkidir ve uzun süreli veya aşırı kullanımda risklidir.
-*Uzun vadede, bağırsak tembelliği (bağımlılık), elektrolit dengesizliği (potasyum kaybı), kas zayıflığı, karaciğer hasarı.
-İdrar rengini kırmızımsı-kahverengi yapabilir (zararsız).
–Rahim uyarıcı etkisi nedeniyle hamileler (düşük riski), emziren anneler ve 12 yaş altı çocuklar, bağırsak tıkanıklığı, Crohn, ülseratif kolit gibi hastalıklar olanlar kullanmamalıdır. Kramp, kolik, kusma, mide bulantısı gibi gastrointestinal rahatsızlıkları olan hastalarda, apandisit şüphesi-semptomları olan kişilerde veya tanısı konulmamış mide-abdominal ağrısı olanlarda kontrendikedir.
-Kalın barsak iltihabı olanlar, barsak ülserleri olanlar kullanmamalıdırlar.
-Kronik rahatsızlığı olanlar veya potasyum eksikliği yaşayanlar kullanmadan önce mutlaka doktora danışmalıdır.
-Mide-barsak geçiş zamanını azalttığı için aynı gün alınan ilaçların emilimini azaltabilir.
-İshal artırıcı olduğundan, vücudun enerji kaybetmesine neden olabilir.
-Aşırı tüketimi mide ağrıları, kramplar ve kusmaya yol açabilir.
-Nadir durumlarda, sinameki bazı kişilerde cilt döküntüsü veya kaşıntı gibi alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
Diğer İlaçlarla Etkileşimleri
Sinameki, özellikle idrar söktürücü ilaçlar, kan sulandırıcılar ve kortikosteroidlerle birlikte kullanıldığında elektrolit dengesizliğine yol açabilir.
Kalp rahatsızlıkları için ilaç kullanan kişilerin, sinamekinin potasyum seviyesini düşürebileceği için dikkatli olması gerekir.
Uzun süreli kullanımı, bazı ilaçların etkisini artırabilir veya azaltabilir. Bu nedenle, düzenli ilaç kullananlar sinameki tüketmeden önce bir doktora danışmalıdır.
Kaynaklar
acibadem.com
hurriyet.com
anadolusaglik.org
birbes.com
webmd.com
memorial.com.tr
medicalpark.com
nefisyemektarifleri.com
nhs.uk
fanatik.com
sabah.com