Devetabanı, Farfaraotu, Kavalak, Sulandıkotu olarakta bilinir. İlkbahar başlangıcında, tüm bitkilerden önce, sarı çiçeklerini açmaya başlar. Nemli yerlerde, çıplak bayırlarda, çakıllı zeminlerde, işlenmemiş tarlalarda, mezbeleliklerde yaprağından önce çıkmış olan sarı çiçekler öbek öbek görülür. Yalnızca balçıklı ve killi topraklarda yetişir. Bitkinin kış stoku için içekleri toplanır. Mayısta üstleri yeşil ve altları gümüş beyazlığındaki keçeli yaprakları çıkmaya başladığında, çorbalarda maydanoz yerine ve salatalarda kullanılabilir. Bol miktarda C vitamini içerir. için Daha sonra, yapraklar çiçeklerden daha çok etkili madde içermeğe başladığından, çiçek yaprak harmanında kullanmak için toplanır.
Öksürük Kesici ve Yatıştırıcı
Özellikle kuru öksürük ve boğaz tahrişi için kullanılır.
-Akut ve kronik bronşit, nezle, bronşial astım ve zatülcenapta, ses kısılmalarında ve başlangıç döneminde ki akciğer tüberkülozunda, balgam sökücü, atılmasını kolaylaştırıcı ve dağıtıcı, göğsü yumuşatıcı olarak kullanılır. Gün boyunca balla karıştırılmış Öksürükotu çayı çilir. Yıkanıp lapa haline getirilen yapraklarda göğüs üstüne uygulanır.
-Öksürükotu, çiçek veya yaprakları buğusu, krizli ve boğucu soluk alma zorlukları ile birlikte görülen kronik bronşitlerde gün boyunca birçok kereler solunur.
Soğuk algınlığı ve solunum yolu enfeksiyonlarında destekleyicidir. Boğaz ağrısı, larenjit gibi üst solunum yolu sorunlarında yatıştırıcıdır.
-Astım bronşitte, ilkbaharda bitkinin taze sıkılmış suyundan iki veya üç çay kaşığı, bir tas et suyuna veya sıcak sütle karıştırılarak alınır.
–Kronik amfizem ve silikoz hastalığının tedavisinde kullanılmıştır.
-İdrar yolu enfeksiyonlarında ve bağırsak kurtlarında kullanılır. İdrar söktürür, sinirleri yatıştırır, vücuda kuvvet verir.
-Yılancıkta, morararak şişmiş doku yaralanmalarında, yıkanıp lapa haline getirilen yapraklarından faydalanılır. Öksürükotu kaynama suyu ile yapılan kompresler, yılancık çıbanlarında kullanılır.
–Göz kapağı iltihaplarını iyileştirir.
-Yara ve çıbanları tedavi eder. Yaprakları ezilerek yapılan merhemi kullanılır. Flebit hastalarında, ezilmiş taze yapraklar krema ile karıştırılırlar ve elde edilen kütle iltihaplı bölgeye sürülür, bezle hafifçe bağlanır.
–Çiçekler lapa haline getirilerek egzama, yara, ısırık ve iltihaplara uygulanır. Kökü terleticidir.
-Böcek sokmalarında ağrıyı dindirir.
-Kulak ağrılarında taze sıkılmış bitki özsuyu kulağa damlatıldığında ağrıyı geçirir.
-Şişen ayaklar sık sık kaynatılmış bitki suyuna sokulur.
-Romatizma, eklem ve kas ağrılarında rahatlama sağlar.
Çocukların daha sıhhatli büyümelerini sağlar. Bir litre suya 50gr devetabanı koyup kaynatılır, günde birkaç fincan içilir.
Kullanım Şekilleri
Çay hazırlamak: 1-2 tatlı kaşığı kurutulmuş öksürük otu yaprağı/çiçeği karışımı1 bardak kaynar suda, 5-10 dakika demlenir, süzülür. Günde 2-3 fincan içilebilir (ama uzun süreli kullanım önerilmez)
-Dolu bir çay kaşığı çiçek (sonraları yaprak ve çiçek eşit oranda) bir fincan kaynar suda demlenmesi için kısaca beklenir.
Lapa kompresi: Taze yapraklar, yıkandıktan sonra lapa gibi ezilir ve hasta bölgeye uygulanır.
Buğu tedavisi: Bir yemek kaşığı dolusu çiçek ve yaprak haşlanır ve buğusu bir örtünün altından içe çekilir. Gün boyunca yinelenir.
Ayak banyoları: İki avuç dolusu bitki yaprağı , yeteri kadar suda haşlanır ve demlenmesi için kısaca beklenir. Banyo süresi 20 dakikadır.
Taze bitki özsuyu: Yıkanmış taze yapraklar, nemli durumda iken mikserde sıkılır.
Öksürükotu şurubu: Yapraklardan hazırlanan şurup, akciğer rahatsızlıklarında kullanılabilir. Toprak kaba sıra ile, bir sıra yaprak bir sıra ham şeker, koyup dolana kadar döşenir. Kabın ağzı iki-üç kat sağlam parşömen kağıdı ile veya selefon kağıdı ile örtülüp sıkıca bağlanır ve bahçenin ayak altı olmayan bir köşesine, kazılan çukura yerleştirilir. Üstü tahtayla kapatıldıktan sonra toprakla örtülür. Hiç değişmeyen sıcaklık fermantasyon olayını başlatır. Sekiz hafta sonra kap yerinden çıkarılır, elde edilmiş şurup bir veya iki kere kaynatılır. Soğuduktan sonra, geniş boğazlı şişelere doldurulur. Bu şurup grip içinde etkili koruyucudur. Kaşık ölçüsü ile kullanılır.
UYARI
Öksürük otu (Tussilago farfara) içinde pirolizidin alkaloidleri denen zehirli bileşenler bulunur. Bu maddeler karaciğere zarar verebilir, uzun süreli veya yüksek doz kullanımda karaciğer toksisitesi, veno-oklüzif hastalık gibi ciddi riskler taşıyabilir.
Hamileler, emzirenler, çocuklar ve karaciğer sorunu olanlar kullanmamalıdır.
Kaynaklar
derleme