Melisa otu, limon otu veya kovan otu olarak da bilinir. Arıları hastalıklardan koruyup oğul çıkarmaları için kovanların önüne dikildiğinden, oğul otu olarak da bilinir. Naneyle aynı ailedendir. Oğulotunun yapraklarına dokunulduğunda havayı nanemsi, limoni bir koku kaplar.
Tıpta taze, kurutulmuş ve yağ formlarında kullanılır.
Yaprakları çiçeklenmeden önce toplanır çünkü çiçeklendikten sonra kendine özgü limon kokusunu yitirir, tedavi amaçlı kullanılamaz.
Melisa otu, A vitamini ve C vitamini, folik asit, potasyum, kalsiyum, demir, çinko, lif, tanen ve (antioksidan) bakımından zengindir.
SİNİRLERİ YATIŞTIRICIDIR
Stres, ve Sakinleştirici Etki Gama-aminobütirik asit , serotonini etkileyerek kaygıyı azaltır, dinginlik sağlar.
Melisa otu, stresi yatıştırır, anksiyeteyi giderir. sakinleştirir, rahatlamaya yardımcı olur.
Depresyon, demans (bunama) ve Alzheimer hastalığına olumlu etkileri olduğuna dair bilimsel çalışmalar mevcuttur. 2004 yılında yapılan bir çalışmada, melisa otunun psikolojik stresin olumsuz duygudurum etkilerini azalttığı bulunmuştur. Melisa otu kullanan katılımcılar, dinginlik hislerinin arttığını ve uyanıklık durumunda azalma olduğunu belirtmişlerdir.
Hafıza ve Konsantrasyonu Arttırır
Bilişsel işlevi, zekayı arttırır.
Bazı çalışmalarda bilişsel performansı artırdığı, özellikle yaşa bağlı hafıza sorunlarında olumlu etki gösterdiği belirtilmiştir.
Oğul Otu içerisinde Rozmarinik Asit bulunur. Bu madde, beynin gelişimi etkiler ve daha kolay öğrenmeyi sağlar. Hafıza ve öğrenme yetisini olumlu etkiler.
2014 yılında yapılan bir çalışmada melisa otu içeren gıdaların ruhsal ve bilişsel etkileri incelenmiştir. Melisa otu, doğal veya yapay tatlandırıcılar ile birlikte bir içeceğin ve yoğurdun içine karıştırılmıştır. Katılımcılardan hafıza, matematik ve konsantrasyonla ilgili bilişsel görevler yapmaları istenmiştir. Melisa otu içen katılımcıların içmeyenlere göre daha iyi performans gösterdiği bulunmuştur.
-Kulak uğultularını giderir.
Uyku Kalitesini Artırır
Uykuya dalmayı kolaylaştırır, gece uyanmalarını azaltır. Hafif-orta uykusuzlukta sık tercih edilir.
Uykusuzluk tedavisinde kullanılır. Melisa otunu kedi nanesi ile birleştirmek, uykusuzluğun giderilmesine yardımcıdır. 2006 yılında yapılan bir çalışmada karma doz alan çocukların uykusuzluk sorunlarında % 70 ila % 80 oranında iyileşme yaşadıkları bulunmuştur. Hem araştırmacılar hem de ebeveynler, melisa otunu iyi ya da çok iyi bir tedavi olarak gördüklerini belirtmişlerdir.
Yatmadan 1 saat önce içmek uykuya çok yardımcı olur. Günde en fazla üç fincan tüketilmelidir. Melisa otu sarı kantaron ile birlikte demlenerek tüketildiğinde uykusuzluk ve huzursuzluk problemi üzerinde çok daha etkili olur.
AĞRILARI GİDERİR
Rahatlatıcı etkisiyle gerilim tipi baş ağrılarına ve adet kramplarına yardımcı olur.
Kasların gevşemesine, stres ve gerginliğin azalmasına yardımcı olur. Baş ağrılarını giderir. Migrene faydalıdır.
Oğulotundan elde edilen ispirto; nevralji ve romatizma ağrılarını giderir.
Diş ağrısı: Ağrı giderici etkisinin yanısıra iltihaplanmayı da azalttığı düşünülmektedir. Ağızda çiğnenir. Melisa yağı, önce jojoba yağı yada hindistan cevizi yağı ile seyreltip, etkilenen bölgeye pamuklu çubukla uygulanır.
Adet ağrıları: Östrojen hormonu üzerinde olumlu bir etkiye sahip olması sayesinde düzensiz adet kanamasına iyi gelir. Regl ağrısının azalmasını sağlar.
Melisa otunun adet ağrıları ve kramplarını ve adet öncesi sendromunu (PMS) hafiflettiğini gösteren araştırmalar vardır. 2015 yılında yapılan bir araştırmada, 100 liseli kız çocuğunda krampların yoğunluğunu azaltmada melise otu etkisi araştırıldı. 3 ayın sonunda melisa otu alan grubun semptomlarında belirgin bir azalma olduğu belirlendi.
Kas ağrılarını dindirmek için bir demet melisa bitkisi kaynatıp süzülür, sonra vücuda sürülür. Bu suyu ter kokularını gidermek için de kullanılır.
SİNDİRİME YARDIMCI OLUR
Hazımsızlık, şişkinlik, gaz ve spazmlara iyi gelir. Mide rahatlatıcı etkisi oldukça belirgindir.
Bağırsaklardaki hareketi arttırarak metabolizmanın hızlanmasını sağlar, kabızlığı giderir. Sık karın ağrısı, bulantı ve hazımsızlık , dispepsi (mide fesadı) problemi yaşayanlara melisa otu iyi bir yardımcıdır.
2010’da çalışmada, fonksiyonel bir dispepsi üzerine, melisa otu içeren soğuk tatlıların sindirimi kolaylaştırdığı ve mide rahatsızlıklarını rahatlattığı bulunmuştur. Kurutulmuş yapraklarından hazırlanan infusyon, yatıştırıcı, midevi, gaz söktürücü, terletici ve antiseptik etkilere sahiptir.
Ülsere iyi gelir.
Sinirsel kaynaklı mide ve bağırsak rahatsızlıklarında, ishalde kullanılır. Kusmayı önler.
Hazımsızlık için; 2,5 litrelik bir şişeye 50 gr. çekilmiş ceviz, 200 gr. kişniş, 5 gr. tarçın, 3 gr. tane karanfil ve bir tutam melisa yaprağı konulur. Bu karışımı her gün çalkalanır. Bir hafta sonra suyu ince bir tülbent yardımıyla süzüp yarım litre daha su eklenir ve 1 gün daha bekletilir. Her gün bir kaşık içmek hazımsızlığı giderecektir.
Mide bulantısı için ise ilk başladığı anda bir bardak melisa çayı içilir.
Mide ve safra kesesi sorunları için 2 çay kaşığı melisa, nane ve papatyayı 2 bardak kaynar suya ekleyip demlenmeye bırakılır ve yemeklerden önce içilir.
– Diyabete faydalıdır.
– Düzenli şekilde tüketildiğinde, kilo almayı engelleyebilir.
KALBE İYİ GELİR
Daralmış kan damarlarının açılmasına katkı sağlar.
-Organizmanın dengelenmesi ve savunma gücünün arttırılmasında kullanılır. İşlevsel kalp rahatsızlığını, spazmı giderir. Kalbe kuvvet verir, beyin damarlarını açar, insanı ferahlatır. Kalp çarpıntısını, nefes darlığını giderir.
Kalp rahatsızlıklarında bir tutam karabaş otunu bir tatlı kaşığı melisa yaprağı ile karıştırarak çay olarak tüketilir.
Kanı temizlemek için bir tutam rezene ile bir tatlı kaşığı melisa yaprağı ile karıştırarak çay olarak tüketilebilir.
Soğuk Algınlığı ve Uçuk (Herpes) da Kullanılır
Antiviral Anti-bakteriyeldir.
Uçuk yaralarının iyileşmesini hızlandırır (özellikle topikal krem olarak). Hafif enfeksiyonlarda destek olur.
Uçuğun (Herpes simpleks virüsü) ilk belirtisini farkedildiğinde melisa yağı topikal olarak uygulanır. 1999 yılında yapılan bir çalışmaya katılan gruplardan biri, beş gün boyunca günde dört kez uçuk çıkan alana melisa otu kremi, diğer grup ise plasebo ürünü uyguladılar. Araştırmacılar, melisa otu kremini kullanan katılımcıların daha hızlı iyileştiklerini buldular.
Ateş düşürücü etkisi bulunuyor. Soğuk algınlığına iyi gelir. Kuvvetli öksürükleri keser, balgama hıçkırığa faydalıdır.
Terleticidir, suyu kaynatılıp vücuda sürülürse ter kokusunu da giderir.
Arı ve haşarat sokmalarında, çıban, yara ve eziklerde lapası kullanılır. Uyuzda kullanılır.
Felce iyi gelir. Oğul otu suyu içilmesi geç ihtiyarlanmaya katkı sağlar.
Tohumlarından 3’er gr günde 3 defa yutulur. Saf oğul otu 10gr, Günlük 10gr, Çekirdeksiz kuru üzüm 20gr’dan öğle-akşam 15’er gr yutulur.
Cinsel isteksizliği önler: Son yıllarda yapılan pek çok bilimsel araştırma, melisa otunun özellikle kadınlarda görülen cinsel isteksizlik sorunu tedavisinde çok etkili olduğunu göstermiştir. Bitkinin çayı veya extratı tüketir.
OĞUL OTU BOY UZATIR
Oğul otu doğru kullanıldığında boy uzamasına yardımcı olur. Kaynamış suyun içerisine oğul otu atarak 5 dakika beklenir. Süzülüp ılıdıktan sonra içilir. Akşam yemeğinden yaklaşık olarak 2 saat önce haftada bir gün tüketilir. Düzenli kullanım için her zaman aynı gün içmeye özen gösterilmelidir.
CİLT İÇİN
Melisa otunun cilt ve saça faydaları: Cilt yaralarının iyileşmesini hızlandırır ve akne gibi cilt sorunlarına iyi gelir. Kırışıklıkları azaltır ve cildi canlandırır. Dudak bakımında kullanılabilir. Yaprak ve tomurcuklarından hazırlanan tonikle cilt bakımı yapılabilir. Saç dökülmesi ve kellik problemleri için kullanılır. Solgun ve yıpranmış saçları güçlendirir.
Cilt bakımı: Bitki ile yapılacak buhar ve tonik cilde uygulanır. Bir tas kaynamış suya, bir avuç melisa konur, 10 dakika kadar yüz buhara tutulur, buhardan sonra melisa ile yapılmış yüz toniği ile yüz yıkanır.
Tonik için; bir su bardağı kaynar suya, bir çorba kaşığı melisa konur üstü kapalı olarak kısık ateşte 5 dakika tutulur, ateşten alınır, 20 dakika demlenir sonra süzülür. Tonik hazırdır. Bu bakımı yapmadan önce yüz kevir lifinin sabunu ile (iyi cins zeytinyağı veya defne sabunu) köpürtülüp masaj yapılarak yıkanır. Hazırlan toniğe batırılan pamukla cilt hafifçe bastırarak temizlenir. Hassas ciltlerde; cildin kızarmasını ya da kaşınmasını önlemek için Hindistan cevizi yağıyla seyreltilir. Bu formül her türlü cilt için uygun ve etkilidir. İnce kırışıklıkları giderir yaşlanmayı önler.
Saç bakımı; 1 tatlı kaşığı melisa yağını 5-6 damla badem ve Hindistan cevizi yağıyla karıştırıp kuru saçlara masaj yaparak sürülür. Yaklaşık 20 dakika bekledikten sonra yıkanır.
-Yaprakları ezilip macun haline getirilerek böcek ısırıklarına karşı tedavi edici olarak kullanılabilir.
Dudak bakımı; çatlayan dudaklara 1 damla melisa yağı ile Hindistan cevizi yağı karıştırıp sürülür.
Zona hastalığının tedavisinde 2 çay kaşığı melisa yaprağını kaynatıp lapa kıvamına getirin. İçine 1 çay kaşığı zeytinyağı ilave edip karıştırın ve ağrılı bölgeye uygulayın.
Astım ve nefes darlığı için bir tutam sinir otu ile bir tatlı kaşığı melisa yaprağı ile karıştırarak çay olarak tüketilir.
Selülit tedavisi için 25 gr. melisa yağı, 25 gr. okaliptüs yağı, 25 gr. adaçayı, 15 adet dövülmüş aspirin ve 10 adet limonun suyu karıştırarak, masajla selülitli bölgelere uygulanır.
OĞUL OTUNUN KULLANILDIĞI DİYER ALANLAR
Tek başına ya da papatya, sarı kantaron gibi şifalı bitkilerle birlikte çayı yapılabilir.
-Taze yaprakları özellikle yazın soğuk içeceklere katılabilir.
-Yaprakları çorbalara, balık yemeklerine, pilavlara ve meyve salatası gibi salata çeşitlerine eklenebilir.
–Banyo suyuna katılarak rahatlatıcı etkisinden faydalanılabilir.
–Melisa yağının kokusu ruhsal ve zihinsel açıdan rahatlama sağlarken ortamın hoş kokmasını da sağlar.
-Fesleğen, badem, bergamot, zencefil, lavanta, papatya, gül ve biberiye yağları ile hoş kokulu karışımlar oluşturulup oda parfümü olarak da kullanılabilir.
–Tatlıları tatlandırmak için yağı ve özü kullanılır.
–Kozmetik sektöründe kullanılır. Yağı vücut losyonu ve kremlere katılarak kullanır.
ÇAY HAZIRLAMAK
1 tatlı kaşığı kurutulmuş melisa yaprağı (veya 2-3 tatlı kaşığı taze yaprak) 1 su bardağı kaynar su (kaynar suya direkt atılmamalı – 80-90 °C ideal) 5-10 dakika demlenir. Demleme süresini uzatılırsa çayın tadı acılaşacaktır. Süzdükten sonra isteğe göre bal + limon eklenir.
Taze yapraklar çay için en iyisidir ancak kurutulmuş yapraklar da kullanılabilir.
-Bir litre kaynamış suya bir avuç bitki atılarak, günde 2-3 fincan içilir. Limon kabuğu, nane yaprağı, melisa yaprağı karışımı kaynatılıp hastaya içirilir.
Yarım litre kaynatılmış suyun içerisine 1,5 çay kaşığı kurumuş oğul otu ekleyerek 10 dakika boyunca demlemeye bırakılır. Çay ılıdıktan sonra süzerek içilir.
Buzlu Melisa Çayı: Yarım litre kaynamış suya 1 tatlı kaşığı melisa yaprağı, 1 çay kaşığı nane ve 1 çay kaşığı papatya ilave edip 10 dakika demlenir. Sürahiye süzülür ve buzdolabında bekletilir. İçerken balla tatlandırıp 1-2 buz ilave edilebilir. Çay 2 gün buzdolabında muhafaza edilebilir.
Aç karnına günde 2 ya da 3 kere oğul otu çayı içilebilir.
Günde 1-3 fincan genellikle yeterlidir.
Buhar Banyosu; Bir kaba yaklaşık bir litre su koyup içine bir avuç dolusu melisa çiçeği ve yaprağı atarak kaynatılır. Yüze suyun buharına 10 dakika boyunca tutulup buhar banyosu yapılır. Buhar banyosunun ardından hazırlanan tonikle cildi temizlemek kırışıkların azalmasına büyük oranda katkı sağlar.
MELİSA YAĞININ KULLANIMI
Melisa otu yaprakları, taze tomurcukları, beyaz sarı çiçekleri ve dalları damıtılarak esansiyel yağ elde edilir.
Haricen kullanıldığı gibi yaklaşık 1-2 damla suyla karıştırılarak da içilebilir.
-Suyla karıştırılarak içilmesi, hafif ve orta derece Alzheimer hastalığının belirtilerinin azalmasına yardımcı olur.
–Glioblastoma multiforme (kötü huylu beyin tümörü) için de yararlıdır.
–Bakteri ve mantar önleyici özelliklere sahip olduğundan egzama, akne veufak yaraların doğal yolla tedavisinde kullanılır.
-Kokusu ruhsal vezihinsel açıdan rahatlama sağlarken içinde bulunan ortamın hoş kokmasını da sağlar.
Melisa yağı oda sıcaklığında kuru yerde muhafaza edilmelidir. Cilde uygulamadan önce Hindistan cevizi veya jojoba yağı ile seyreltilmelidir.
-UYARI
-Genelde çok güvenli kabul edilir, toksik etkisi çok azdır ama herkesin bünyesi farklıdır.
-Aşırı miktarda ve sık kullanılması halinde uyuşukluk yapabilir
-Hamilelik ve emzirme döneminde doktora danışmadan kullanılmamalıdır.
-Baş ağrısı ve baş dönmesi yapabilir.
–Göz tansiyonu (glokom) hastalığı varsa melisa yağı kullanılmamalıdır.
–Tiroid ilaçları kullananlar dikkatli olmalı (etkileşim olabilir). Tiroid fonksiyonunu değiştirebilir, tiroid hormon düzeylerini azaltabilir ve tiroid hormon replasman tedavisine müdahale edebilir. İyot eksikliğine bağlı troid sorunu olanlar dikkat etmelidir.
-Glokom ilaçları, barbitüratlar, sedatif ilaçlarla birlikte kullanılmamalıdır.
-Tahrişe neden olabileceği için göz ile temas etmemelidir.
-Melisa çayı diyabetli kişilerde kan şekeri düzeylerini düşürebilir. Düşük kan şekeri (hipoglisemi) riski varsa kullanılmamalıdır.
–Karaciğer hastalığı olanların melisa çayı tüketmeden önce doktora danışmalıdır.
-Mide ve onikiparmak bağırsağı ülseri olanlar doktora danışmadan kesinlikle kullanmamalıdır.
-Melisa bitkisi bazı bünyelerde alerjik etki yapabilir. Bu nedenle hindistan cevizi gibi bir yağla seyreltilip birlikte kullanılmalıdır.
–Bebek ve çocuklar kullanmamalıdır.
Kaynaklar
derleme