Defne Yaprağı ve Yağı – Lorbeer, Laurus nobilis

Familyası: Defnegillerden, Lobeergewaechse, Lauraceae Defne Yaprağı: Lauri folium Defne Meyvesi: Lauri fructus Defne Yağı: Lauri oleum-Lauri expressum Latince ismi: Laurus nobilis –laurel-laurier. Diğer İsimleri: Har, Nehtel, Tehnel, Tahnal, Tefrün, Tenyel. Arapçası: rend gar habbül-gar şecerül-ğar.

Defne Bileşimi: Tanen, acı madde ve uçucu yağ bileşimi vardır. Yaprakların bileşiminde sabit yağ, sineol, öjenoller, pinenler, felandren, linalol, jiraniyol, terpineol bulunur. Tıbbi değeri yüksek bir bitkidir. Tıbbi literatürde defne yaprağının antioksidan, analjezik (ağrı kesici), antienflamatuar ve antikonvulsant (antiepileptik) yararlarının olduğu belirtilmektedir. A ve C vitamini bakımından zengindir, ayrıca demir, mangan, kalsiyum, potasyum ve magnezyum bakımından da zengindir.

Her dem yeşil bir ağaçtır. Yaz-kış yaprağını dökmez. Akdeniz havzasında yetişen defne, Türkiye’nin Akdeniz kıyıları başta olmak üzere Ege, Marmara ve Karadeniz kıyıları ile bu kıyıların iç kısımlarında yetişir. Defne, genelde 2-6 m boyunda çalı veya ağaçtır fakat boyu 10 metreye kadar ulaşabilir.

Gövdesinin alt kısmı gri, üst kısmı ise yeşildir. Yaprakları 6–12 cm uzunluğunda, 2–4 cm genişliğindedir. Yapraklar kokuludur, şekilleri mızrak ucu gibi, kenarları dalgalı, üst yüzleri koyu yeşil, alt yüzleri açık yeşildir.

Çiçekleri 1 cm çapında olup açık sarı veya yeşildir. Sapın aynı noktasından 4-5 tanesi birden çıkarak birer öbek oluştururlar. Bu çiçek öbekleri yaprağın yanında çift olarak açarlar. Ağaçlar erkek ve dişi olarak ayrılırlar. Meyvesi yaklaşık 1 cm çapında, içinde tek bir tohum barındıran siyah bir yemiştir. En büyük düşmanı yaprak bitidir.

İlkbaharda açan sarımsı ya da yeşilimsi beyaz renkteki küçük çiçekleri olgunlaşınca rengi koyu mor, tek tohumlu ve etli meyvelere dönüşür. Meyveleri, Temmuzdan Ekime kadar toplamak gerekir. Toplanan meyvelerinden soğuk baskı ile veya kaynatılarak yağı elde edilir. Bitkinin yuvarlak kesitli ve mor-kahverengi olan gövdesi, zamanla odunlaşır ve rengi griye döner. Defne, gövde çelikleriyle çoğaltılır.

Akdeniz defnesi (L. nobilis) dışındaki diğer defne türleri zehirlidir. Arabistan defnesi (Daphne gnidium) ve yaban defnesi (Daphne mezereum), defnegillerden olmayan dikenli defne (Ilex aquifolium), dağ defnesi (Kalmia latifolia) ve koyun defnesi (Kalmia angustifolia ) de zehirlidir.

Hasat zamanı: Yapraklarını kışında dökmediği için hemen heray yapraklarını toplamak mümkündür, fakat en tesirli olduğu zaman Masyıstan Ekime kadar olan sürede toplanan yapraklarıdır. Bitkinin şifalı kısmı yaprak veya çiçekleri asla güneş altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kurutulmalıdır.

Ayrıca, bitki 5 günde kurumuş ise 2 gün daha kurumada bırakmak sakıncalıdır. Çünkü birleşimindeki eterik yağları kaybettiğinden kalitesi düşer. Sadece bitki kökleri güneşte kurutulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip depolanması gerekir. Şifalı bitkilerin açıkta satılması kalitesini kısa sürede düşürür.

TIBBİ ÖZELLİKLERİ

-Ateşi düşürür, terletir. Vücuda rahatlık verir, sinir ağrılarını dindirir. Ağrı kesici etkiye sahiptir. Soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen kırgınlık, romatizma ağrılarına, bronşite faydalıdır.

-Yorgunluğu giderir, uyutucu, mikrop öldürücüdür. Mide-bağırsak gazı söktürücü, hazmettirici, spazm çözücü, iştah açıcı, idrar ve adet söktürücü, nefes açıcı ve uyarıcı özelliği vardır. Doğum kolaylaştırıcı (hamilenin son haftası) etkisi vardır.

DEFNE YAPRAĞININ FAYDALARI

*Defne bitkisinin tıbbi ve kozmetik amaçlı olarak kullanılan bölümü yaprak ve yaprağından elde edilen uçucu esansiyel yağdır. Defne yaprağı tentür, çay ve natürel ilaç yapımında kullanılır. Defne yaprağı, içerisinde çok az miktarda sodyum ve kolesterol ihtiva etmesinden dolayı zayıflama bitkisi olarak bilinmektedir.

*Baş ağrısı ve sinirsel rahatsızlıklara (nevralji) karşı çayı içilir. Migren tedavisinde yararları kanıtlanmış olan parthenolid bileşikleri içerir.

*Basura karşı hazırlanan demi, taharet yapılacak su ile karıştırılarak taharet yapılması faydalıdır.

-Anjin, ağız ve yaraları için 4 bardak suya 5 yaprak konur. 3-4 dakika kaynatılır. 5-10 dakika demlenir. Gargara yapılır, sinüzit ağrılarının bulunduğu yere kompres yapılır.
Defne yaprakları keskin kokusu ile ağızda çiğnenirse ağız kokuları ve yaralarını giderir.
-Diş ağrısını dindirmek için 2-3 yaprağını sirke ile kaynatıp dişe gargara yapılır. Güneşte kurutulmuş meyve ve yaprakları toz haline getirilir.

*Defne yaprakları ve meyveleri aşırı terleme tedavisinde ter bezlerini büzücü olarak kullanılır. Kaynamış suya bir bardak için 2-3 adet defne yaprağı koyup, 15 dakika beklenir. İçildiğinde terletip ateşin düşmesini sağlayıp, balgam sökücü özellikleri için de kullanılmaktadır. Bir bezi de aynı suda ıslatıp göğse koyulur. Öksürük, soğuk algınlığı, grip gibi solunum yolları problemlerinde rahatlama sağlar.

*Her türlü zehirli hayvan ısırığı, arı sokmasında faydalıdır.

*Yapraklarında aromatik yağ asitleri bulunan defne yaprağı, böcek öldürücü özellikleri nedeniyle güveleri uzak tutmak için kullanılmaktadır. Defne yaprağında bulunan özel bir tür esansiyel bitkisel yağ asidi olan laurik asit, defneye bu özelliği vermektedir. Bir-iki adet taze defne yaprağı, fasulye, mercimek, nohut, pirinç gibi kuru yiyeceklerin içine konursa onların kurtlanmalarını önler.

*Baharlı lezzeti ile sindirim salgılarını arttırır, sindirim sistemini ve mideyi düzenleyicidir. Hazmettirici ve uyku için, 3 bardak suya 2 yaprak konur 3 dakika kaynatılır. Akşam yemeğinden sonra 1 fincan içilir.
Uykusuzluk problemi çekenler için her akşam bir fincan defne çayı önerilir.

İştah açar, kan dolaşımını düzenler, canlılık verir. Mide ülseri şikâyeti olanlarda mide ağrılarını azaltmak için de kullanılabilir.

*Defne yaprağı insülin hormonunun salgılanmasının düzenlenmesine de yardımcı olduğu bilinmektedir. Özellikle kan şekeri yüksek seyreden kişilerde kan şekerini düşürücü etki yapar. Kan şekeri seviyesini ayarlamak için yemeklerden önce defne çayı içilir.

UYARI: Fazla içildiğinde kusturucudur.

*Antioksidan ve iltihap giderici özelliklere sahip olan eugenol enzimini içerir ve yaşlanmaya bitkisel çözüm sunar. Defne yaprağı ayrıca mantar ve bakteri enfeksiyonlarında romatizma ve bebeklerde kolik tedavisinde kullanılır.

-Sedef ve egzamada kullanılan bitkisel kremlerin içinde de bulunur. 4 bardak suya; 2 avuç defne yaprağı, 1 çorba kaşığı defne tohumu konur. 20 dakika kaynatıldıktan sonra süzülüp, egzamalı yerler yıkanır. Kaşıntı için, defne dal- yaprak ve meyveleri kaynatılır. Suyu ile kaşınan yerlere pansuman yapılır.

-4 bardak suya 5 adet defneyaprağı atılıp kaynatılır çok düşük ateşte kaynatmaya 5 dakika daha devam edilir. Temizlenip süzüldükten sonra şişe buzdolabında saklanır. Sabah-akşam bir su bardağı içmenin kireçlenmelere faydası vardır. Deri kızarıklıkları ve kulak ağrıları için kullanılır.

DEFNE ÇAYININ KULLANIM ŞEKLİ

*Defne yaprakları yaz sonunda toplanır, gölgelik ve havadar yerde kurutulur. Parçalanmış kuru yapraklarından 2-3 adedi 5 bardak kaynar suya atılır. 2-3 dakika kaynatılır. 10 dakika beklenir. Yemekten sonra veya yemek araları günde 2-3 fincan içilir.

*Defne yaprağını kullanırken parçalanmış olan kuru yapraklarından yaklaşık olarak 1-2 tatlı kaşığı alınır daha sonra 4-5 bardak ölçüde kaynatılan suyun üzerine dökülür. Bunun ardından 15 dakika kaynatarak demlenmeye bırakılır ve günde 1-2 yemek kaşığı alınır.
Yaklaşık olarak 100 gram defne yaprağını aldıktan sonra bir litre suda kaynatarak günde iki üç bardak içerek nezle ve grip gibi hastalıkların bitkisel tedavisinde kullanılabilir.

*3 tutam defne yaprağı, 2 tutam tarçın, kavrulmuş kahve çekirdeği, 1 tutam hatmi çiçeği, bal, su. Tarçın kabukları ve kahve çekirdeğini havanda ezilir. Defne yaprağı ve hatmi çiçeği suda 10 dakika kaynatılır. İçine bal ve tarçını eklenir. Ya da, üç tutam defneyaprağı, bir tutam hatmi çiçeği suda 10 daki¬ka kaynatıldıktan sonra bal ile birlikte iki tutam da tarçın tozu karıştırılarak demleme işlemi hazırlanır. Yemeklerden sonra 1 bardak içilir.

DEFNE YAPRAĞI SUYU

İçeriğinde, tanen uçucu yağlar bulunur. Uçucu yağ olarak en fazla cineol (35-40) bulunur. Defne yaprağı suyu defnenin yapraklarından elde edilen yararlı bir içecektir. Defne suyu, defne çayı etkilerine sahiptir.

1/4 defne yaprağı suyu ile doldurulmuş çay bardağını su ile tamamlayıp içilir. Yemeklerden sonra 1 kahve fincanı içilir. Günde üç çay bardağı tavsiye edilir. Bu işlemi aç karnına günde 3 defa yapılır. Kür halinde 45-60 gün devam edilmesi önerilir. Bilinen yan etkisi bulunmamaktadır.

DEFNE YAPRAĞI BANYOSU

4 avuç dolusu defne yaprağı 1 küvet kaynar suya atılır. Su ılınınca içinde 1 saat oturulur. Bu banyo soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen her türlü ağrılara, romatizma ağrılarına, kas yorgunluklarına ve bayanlarda adet öncesi gerginlik, adet zamanı sancıları, mesane hastalıkları ile basit vajinal akıntılarda faydalıdır. Kaynatılan suyuyla banyo yapılırsa ve suyuna oturulursa vücudu uyarıp zindeleştirir. 3 avuç defne yaprağını 1 litre kaynar suda 5 dakika kısık ateşte kaynattıktan sonra bu su, ılık su dolu küvete eklenir. Banyo süresi en fazla 30 dakikadır.

DEFNE YAĞININ FAYDALARI

Defne yağı, defne meyvelerini sıkarak elde edilen, 30 °C’de eriyen bir yağdır. %95 yağ asitlerinden ve %5 esansiyel yağlardan oluşur. Yağ, en çok sabun üretiminde kullanılıp, bunun yanı sıra kozmetik sanayisinde cilt nemlendirici olarak da kullanılır. Defne yağı, yağ asitleri ve esansiyel yağlardan meydana gelir ve çok güçlü antioksidan ve antiseptik etkinliktedir. Akdeniz bölgesinde tehnil yağı denir.

*Vücut üzerinde ferahlatıcı etkisi vardır. Masaj yapılırsa vücudu dinlendirir. Kas gevşeticidir. Defne yağı, masaj yapılırken de kullanılır. Genel olarak ağrıların dindirilmesinde etkilidir. Baş ağrısı, boyun, bel ve romatizma ağrıları, adale ağrılarına iyi gelir. Defne yağı, bedende romatizma yangılı yerlere sürülerek rahatlama sağlanır.

*Soğuk algınlığına bağlı eklem ağrılarında, viral enfeksiyonlarda ve vücut direncinin artırılmasında kullanılır. Gargara şeklinde uygulandığında bademcik iltihabı ve gribal enfeksiyonları iyileştirir.

*Göğüs yumuşatıcı, terleticidir. Nefes darlığı ve öksürük için kullanılır. Kan şekerini dengeler. Her türlü soğuk algınlıklarına ve soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen kırgınlık, yorgunluk ve ağrılara faydalıdır.

*Defne yağı, tıbbi olarak sert bir koku ve sıcaklık verir. Yağın kaslarda gevşeme, vücut ısısında artma, antiseptik ve bağışıklık sistemini artırıcı etkisi vardır.

*Eklem ağrılarında, adet ağrılarında ve idrar retansiyonunda kullanılır. Eklem ağrılarında zeytinyağı ile karıştırılarak masaj yapılırsa daha etkili bir yöntem elde edilmiş olur.

*Anjin, (boğaza haricen sürülür), sinüzit nedeniyle ağrıyan yerlere sürülerek rahatlama sağlanır. Mantarda faydalıdır. Vücut parazitlerini öldürür. Gaz giderici, mikrop öldürücüdür.

*Defne yağının spazm çözücü, yangı ve ağrı giderici etkisi bulunur. Defne yaprağı yağı, incinme ve burkulmalarda bitkisel bir tedavi aracıdır. Sedef, pişik, isilik, alerji ve kaşıntı gibi rahatsızlıklarda da kullanılarak bu hastalıkları tedavi eder. Çocuklarda pişiği engeller.

*Defne yağının su içine birkaç damla uygulanması ve ayakların bu suda bekletilmesi, ayak kokusu sorunu yaşayanlar için de oldukça yararlıdır. Sivilce, tahriş, mantar ve egzama gibi önemli cilt problemlerinde önerilir.

*Defne yağı en çok saç dökülmesine karşı kullanılır. Saç tellerini güçlendirir. Kepeklenmeyi azaltır. Kepek önlemek için şampuana 10-15 damla defne yağı eklenir. Saçın uzamasına yardımcı olur. Kuru saçları nemlendirir ve yumuşaklık sağlar. Bu defne yağını saça özellikle saç diplerine sürerek parmak uçlarıyla bu bölgelere masaj yapıp bir bone ile kapatarak 1 yada 2 saat beklettikten sonra defne sabunuyla yıkamak etkisini artıracaktır.

*Cilt için kullanıldığı alanlarda ise kuru ciltleri nemlendirir, cildi besler, canlandırır ve güzelleştirir. Ciltte oluşmuş lekelerin üzerine sürüldüğü takdirde bu lekeleri yok eder. Defne yağı yaraların çabuk kapanmasını sağlar.

*Veteriner hekimlikte ilaç yapımında kullanılır. Defne yağı hayvanların derilerinde meydana gelen iltihaplı, iltihapsız yaralara, çatlak ve sertliklere karşı kullanılır. Özelliklede ineklerin sertleşen ve iltihaplanan memelerini iyileştirmek için kullanılır. Ayrıca veterinerlikte antiparazit olarak da kullanılır.

DEFNE YAĞININ KULLANIM ŞEKLİ

–Defne yağı masaj, buğu ve lapa tarzında kullanılır. Eklem ağrılarında masaj tarzında kullanılmaktadır. Deriyi tahriş edici etkisinden dolayı seyreltilerek kullanılmalıdır. Direk olarak değil has zeytinyağı ya da ozon yağı ile karıştırılarak masaj yapılır.

–Dâhilen; bir fincan suya 4-5 damla damlatılarak günde 2 defa içilir. Haricen; parmak uçlarıyla ovma şeklinde kullanılır. Defne yağı 3 damla damlatılarak kullanılır

–Bir çay bardağı suya veya bir parça kesme şeker üzerine günde 2 defa 3-4 damla damlatılarak alınır. Ayrıca 10 gr defne yağı ile 100 gr eritilmiş iç yağı karıştırılarak merhem haline getirilir, romatizma ağrılarında ağrıyan yerler ovulur.

–En önemli özelliklerinden biri, antiseptik özelliği ile mikrop öldürücüdür. Cildin temizlenmesinde kullanılır. Cildi bakterilerden ve virüslerden arındırır. Bir pamuk üzerine birkaç damla damlatarak cilde sürmek ve en az 45 dakika beklettikten sonra duru suyla durulamak ve kurulamak yeterlidir. Sıcak suya dökülerek radyatör peteklerinin üzerine konulur. Evde havadaki mikrobu ve virüsü öldürmekte kullanılır.

-Ağaç kabukları ezilerek merhem haline getirilir, zona ve romatizmal hastalıklarda şifa vericidir.

DEFNE YAĞININ YAPIMI

–Defne yağı taze meyvelerden ve yapraklarından elde edilir. Kaynatıldıktan sonra ezilip süzülerek yağı alınır. Tıbbi olarak da kullanılır. Defne meyvelerinden elde edilen defne yağı, antiseptik özelliğe sahiptir.

Defne yağının elde edilmesi için uzun süreli yüksek ısıya ihtiyaç duyulur. Ekim ayında toplanan tohumlar büyük kazanlarda bir miktar su ile kaynatılır. Kaynayan tohumlar kabuklarından ayrılır ve büyük topuzlarla dövülür. Tohumlardaki yağı almak için ateş üzerinde yaklaşık 20 saat bırakılır. Soğuma işleminden sonra yüzeye çıkan koyu yeşil renkli olan DEFNE YAĞI kazanın yüzeyinden el yordamı ile alınarak saklanır. Tadı oldukça acı olan bu yağ geleneksel defne sabununun hammaddesidir. Yaklaşık 10 kg ham tohumdan 1 kg defne yağı elde edilebilmektedir.

2-Kırmızı üzüme benzeyen defne meyvesi toplandıktan sonra kazanlarda suyunu çekene kadar kaynatılır. Daha sonra telli tokmaklarda bu meyvelerin çekirdekleri kabuktan ayrılıncaya kadar dövülür. Daha sonra üzerine eklenen bir miktar su 100 derecede kaynatılır. Sonra meyvenin içindeki yağlar su yüzeyine çıkar. O yağ defne sabunu yapımında, kozmetik sektöründe kullanılır.

-15 dakika sonra bezden süzülür ve bal ile tatlandırılır. Bu karışım hazımsızlık, iştahsızlık ve müzmin bronşite karşı faydalıdır. Kurutulmuş ve toz halindeki meyvelerin sıcakta sıkılması ile de elde edilir.
Yağ şişesi ağzı açık bırakılmamalıdır.

Defne Meyvesi-Tohumu Nasıl Kullanılır, Faydaları Nelerdir?

Mart ayında çiçeklenir ve tohumları ekim ayında tam olgunluğa ulaşır. Tohumları elips biçiminde ve koyu-parlak siyahtır. Tohum büyüklüğü yaklaşık nohut iriliğindedir. Meyveleri önce yeşil sonra siyah bir renk alır, takriben 1cm çapında zeytin çekirdeği gibi yüzeyi parlak, içinde etli bir tane çekirdeği vardır. Tohum danelerinin dış kısmı ince etli olmasına rağmen oldukça yağlıdır. Tohum çekirdeği iki parçadan oluşur.

–Meyvesi güzel bir baharattır. Tohumlar baharat kokulu ve acıdır. Meyvesinin iki tanesi dövülür, yenirse sancı-ağrının her çeşidini keser. Bağırsak ağrısını dindirir.

–10gr defne tohumu balla macun yapılır. Kaşık kaşık yenir. Migrene, nefes darlığı, bronşite ve müzmin öksürüğe iyi gelir.
 Baş ağrısı, romatizma ve göğüs hastalıkları için; Bir kilo bala, 50 gr. defne tohumu tozu konularak macun haline getirilir. Günde 3-4 kaşık yenir.

–Doğuma 10-15 gün kala, doğumu kolaylaştırıcı olarak; defne tohumları ezilir. Balla karıştırılarak günde üç kere yenir.

–Vücuttaki kulunç, romatizma ağrıları ve özellikle dizdeki ağrılarında meyveleri ezilir. Balla karıştırılarak macun haline getirilir. Günde üç çay veya çorba kaşığı yenir. Yarım çay kaşığı defne tohumu toz halinde yenilirse veya su ile içilirse her türlü sancıyı derhal geçirir.

-İdrar artırıcı, bağırsak ağrı ve gazları giderici olarak, defne tohumlarından balla karıştırılarak, günde 3 – 4 adet yenir. Ayrıca 200 cc. suya, ezilerek 20 gr. tohum konur, beş dakika kaynatılır. Suyundan günde 3 -4 çay bardağı içilir.

-Sinüzitte yukarıdaki şekilde kullanılır, 3-5 gün devam edilir.

-Romatizma için, 100 gr. zeytinyağı ile 10 gr. gar yağı (tohumlardan ezilerek elde edilen yağ) karıştırılarak ağrıyan yerler ovulur. Ayrıca defne yaprakları kaynatılır. Bu su içinde ağrıyan organa masaj yapılır. 4 bardak suya 5-10 gr meyve atılır. 1-2 dakika kaynatılır. 10 dakika bekletilir. Günde 3 kere 1’ er fincan içilir.

-Diş kamaşmasına karşı defne tohumu kaynatılır. Bu suyla gargara yapılır.
-Nefes darlığı ve astıma karşı, 5 gr. defne tohumu tozu, çam balı ile karıştırılarak yutulur.
-Sedef hastalığı için, defne tohumu tozu sirke ile karıştırılıp lapa haline getirilir ve sedefli bölgeye sürülür.

–Bir miktar defne tohumu kırk kilit otu (Herba Equiseti) ile birlikte kaynatılır ve hastaya midevi(mideye iyi gelen) olarak verilir. Yine midevi ve terletici olarak bir miktar defne tohumu ravend rizomu ile beraber dövülür ve kahve gibi pişirilir ve hastaya bir kahve kaşığı verilir.

-Basur memelerinin tedavisi için 40 gün boyunca sabahları yutulur.

-Saç dökülmesini önleyici, defne tohumu, ısırgan otu, kekik, çörekotu beraberce kaynatılır, bu su ile baş yıkanır saç dipleri ovulur. Defne yağı, kekik yağı, çörekotu yağı karışımı ile saç dipleri ovulur. Saçları besleyici olarak tek başına veya 30 gr. ceviz yaprağı (Foiia Juglandis) ve 10 gr. kına kabuğu (Cortex Cinchonae) ile birlikte kaynatılarak suyu saçlara sürülür.

-Güneşte kurutulmuş ve toz haline getirilmiş meyve her türlü zehirli hayvan ısırığı ve arı sokmasında faydalıdır.

Garlı Defne Yağı; defne ağacı tohumlarından sıkma yöntemi ile elde edilen bir yağdır. Günde 2 defa bir çay bardağı suya 3-4 damla damlatılarak alınır. Banyoda da garlı sabun kullanılmalıdır.

Defne Tohumu Yağı

Tohumların preslenmesi yöntemi ile elde edilmektedir. Sabit yağlara eklenerek masaj yapılabilir. Aromaterapi lambasında oda, alanın metre karesine bir damla olacak şekilde lambada bulunan suya eklenir ve inhalasyon yolu ile kullanılabilir.

-Cilt üzerinde uyarıcı ve antiseptik etkileri nedeniyle ölü, kuru, hasarlı ciltleri onarmak amacıyla kullanılır. Kepeği ve saç dökülmesini engeller. Çok sık kullanılmamalıdır. Haftada bir uygulama yeterlidir. Saçları besler. Defne tohumu sabit yağı pomat ve sabunların terkibinde kullanılır.

–Defne tohumu yağı kapiller sistemdeki dolaşımı hızlandırıcı etkisi nedeni ile susam yağı ile karıştırılarak selüliti önleyici masaj yağı olarak kullanılabilir. Defne tohumu yağı pomat ve sabunların terkibinde kullanılır. Aşırı duyarlı kişilerde alerjik reaksiyonlar gözlenebilir.

Defne Merhemi

Defne meyvelerinin soğuk baskı ile yağı çıkarılır veya meyvelerin yarısı kadar su ile 2-3 saat kaynatıldıktan sonra süzülür ve soğumaya bırakılır. Soğuyan defne yağı daha ağır olduğundan dibe çöker ve su üst kısımda kalır, böylece yağı ve suyu ayırmak kolaylaşır. Koyun kuyruk yağı veya içyağı yoksa parafin veya vaselin önce ocakta ısıtılarak eritilir ve içine ondabir oranında (100 gr. Parafin veya vaselin ve 10 gr defne yaprağı) defne yağı ilave edilir ve soğuduktan sonra buzdolabına konur.

Defne Sabununun Faydaları

–Defne sabunu antiseptik ve nemlendirici etkiye sahip olduğundan dolayı düzenli kullanımı saçın kepeklenmesini ve saçta mantar oluşumunu önler. Saçı besler, canlandırır, kuvvetlendirir, parlaklık verir ve yumuşatır. Saçın dökülmesini önler. Kepek sorunun çözülmesine çok faydalıdır. Defne sabunu saç diplerindeki gözenekleri açar ve saç dibi tahrişlerini onarıcı etki gösterir.

-Vücudu dinlendirir. Kuru cildi nemlendirir, canlandırır, yumuşatır. Cildi besler. Antiseptik özelliğinden dolayı, mikrop öldürürcü, cildi doğal temizler, bakterilerden arındırır, mantar, egzama, pişik, sivilce, tahriş gibi cilt hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Hassas ciltlerde güvenle kullanılır.

-Tıraş köpüğü olarak da kullanılır. Vücut parazitlerine ve mantar hastalığına karşı da faydalıdır. Varisleri rahatlatır. Ergenlik sivilcelerine, saç diplerindeki yara ve tahrişlere karşı çok iyi gelir.

-Derideki gözenekleri açıp rahatlatır. Doğal kokusu ve antiseptik oluşundan dolayı evdeki dolaplarda kullanıldığında haşere barınmasını engeller.

-Doğal peeling özelliği vardır. Cildi derinlemesine temizler. Hücreleri yeniler. Ciltte oluşan ölü derilerin atılmasını hızlandırarak kırışıklık, istenmeyen leke ve yağların azalmasını sağlar.

-Defne yağında klorofil bulunur. Bu nedenle sabun, açık kahverengi-yeşil arasında bir renkte olur. Sabun kurudukça rengi biraz daha açılır. Gerçek defne sabunu kendine özgü keskin kokulu ve açık kahverengi–yeşil renktedir. Sadece rengine veya kokusuna bakarak bir sabunun defne sabunu olduğunu söylemek zordur. Çünkü piyasada defne esansı ile yapılan birçok sabun bulunmaktadır ve bunları gerçeklerinden ayırmak kolay değildir.

Garlı Sabun: Defne ağacının zeytine benzeyen meyvesinden defne yağı çıkarırlar. Bu yağla yapılan sabuna ‘garlı sabun’ denir. Pirina yağı (zeytinyağı) ve defne yağı ile yapılan garlı sabun, cilt ve saç sağlığı için çok yararlıdır. Defne sabunu içindeki defne yağı ne kadar çoksa o kadar kaliteli olur.

Defne Sabununun Yapımı

Yerel dilde “gar” ve “har” olarak da adlandırılan defnenin sabunu, defne tohum yağı, zeytinyağı, kül, kil suyu, kaya tuzu ve su kullanılarak yapılabilmektedir.

1– Sızma zeytinyağı, defne yağı, sabun tuzu ve su karışımının kazanlarda odun ateşinde kaynatılmasıyla başlar. Binlerce yıllık geleneksel tekniklerle kaynayan zeytinyağı kazanlarına, sulandırılmış sabuncu sodası ilave ederek kaynatma işlemi devam eder. Sonunda zeytinyağı, sabuncu sodasının etkisiyle sabunlaşmaya başlar.

Ertesi gün kazanlar tekrar odun ateşiyle kaynatılırken, gerekli miktarda doğal kaya tuzu ilave edilir. Kazandan indirilen karışım vakit geçirmeden kalıplara dökülür. Normal hava koşullarında bu kalıplarda karışım bir gün bekler. Sabun dolu tavlalar iyice sertleşmeden yüzeyleri düzlenir ve soğumaya bırakılır. Boyalı iplerle kesilecek yerler işaretlenir. Kuruduktan sonra özel bıçaklarla işaretli yerlerden yatay ve dikey sıralar halinde kesilir. Tekrar kuruması için serilir. Defne sabunları biraz yamuk şekillidir.

Defne yağı oranının zeytinyağına oranla daha çok olması gerekir. Bu kaynama süreci ertesi gün de devam eder ve karışıma köstük denilen sabuncu sodası ilave edilir… Bu madde, yağın katılaşarak sabun haline gelmesini sağlar. Sonra sabunlar sabun tahtalarına dökülür ve soğumaya bırakılır. Ardından bir bıçak yardımıyla kare kare kesilir.

Sabun yapımında kullanılan su mutlaka temiz olmalı. Bu hem sağlık hem de sabunun görünüşü için çok önemlidir. Temiz su köstüğün içindeki zararlı maddeleri alır, kalan maddeler de sabunu katılaştırır. Böylece sabun daha uzun sürede, daha sağlıklı bir şekilde sertleşir. 20-30 dakikalık bir sürede sabun karışımı istenen kıvama gelir. Normalde, kuru sabunun kokusu su ile temas ettiğinde ortaya çıkar. Suyla ilk temasta bembeyaz bir köpürme yapar.

EVDE DEFNE SABUN YAPIMI:  -zeytinyağı -su -sud kostik (NaOH, yani sodyum hidroksit) -termometre – sabun kalıpları – çelik tencere (6-lt. lik) – bir su bardağı (ölçek olarak) -tahta yemek kaşığı ve mikser (blender değil! mikser).

1– Çelik tencereye 6 bardak su koyulur. İçine yavaş yavaş 1 bardak NaOH’ı karıştıra karıştıra eklenir. (Çok dikkat, hepsini bir kerede dökülmemeli) Exotermik reaksiyonla kendi kendine ısınıverir bu karışım. Bunun 40C.ye düşmesi beklenir.
2– 3 bardak Zeytinyağını ayrı bir kapta 40 C ısıtılır.
3– kostik 40 C.ye düşünce, 40C.deki yağı yavaş yavaş tahta kaşıkla karıştıra karıştıra çelik tenceredeki kostiğe dökülür. Kaşık bırakılıp, mikserle minimum 10 dakika düşük devirle karıştırılır. Etrafa sıçratmamaya dikkat edilmeli. Göze cilde gelmemeli, gelirse bol suyla yıkanmalı. 10 dak. sonra bırakılır; bundan sonra her 5-10 dakikada bir mikserle 1-2 dakika süreyle yine karıştırılır.
4– Bu aralıklı karıştırma işine, karışım koyu boza veya muhallebi kıvamına gelene kadar devam edilir. Kaşıkla yarıldığı zaman kaşık izi kalıyorsa olmuş demektir. Bu karıştırma işlemleri sırasında 40 C.yi muhafaza etmek gerekir. Termometre ile kontrol edilir, gerekirse ben-mari uygulanır, daha rahattır. 3-5 derecelik sıcaklık farkları olabilir.
5– Çelik tencere bir battaniyeye sarılır (tıpkı yoğurt yapar gibi) ve 24 saat bekletilir. Bu sürede açıp bakılmaz.
6– 24 saat sonra çıkarılır, kalıplara dökülür. Kalıplarda 2-3 gün bekletilir.
7– Sabunlar kalıptan çıkarılır, havalanacak şekilde bir tel ızgara üstünde 2 ay bekletilir. Üstü beyaz toz yapabilir, önemli değil, bu sodadır. Fırçalayınca gider.

Not:
 1-arap sabunu dediğimiz jel sabun NaOH yerine KOH, yani potasyum hidroksit kullanılabilir. Kalıba da gerek olmaz.
2- Kalıplara döktükten sonra bütün kaplar sıcak sabunlu sularla yıkanır.
3- Kalıp için en pratik yol: Yarım metre boyunda 70 veya 100 mm. çapında Fırat atık su borusunun bir ucunu kapayarak malzeme buna dökülür. 2-3 gün sonra bir ucundan itince öbür taraftan sabun çıkar. Buda istenilen kalınlıkta dilimlenir.

Rengi açık krem ve yeşil karışımıdır. Defne sabunu kesinlikle tam yeşil renkte değildir. Kullanılan defne ve zeytinyağının kalitesine bağlı olarak sabun rengi farklılık gösterebilmektedir. Defne Sabunu su ile temasında hemen erime göstermez. Defne Sabunu, içeriğinde esans kullanılmadığından kokusu da keskin değildir.

UYARILAR 

-Defne suyunu; hamilelerin kullanması sakıncalıdır, düşüğe sebep olabilir. Fakat doğum sırasında kullanılırsa doğumu kolaylaştırır ve çabuklaştırır.

-Defne yağı alerjiye neden olabilir. Yakıcı özelliği nedeniyle cilt üzerinde kullanırken dikkat edilmelidir. Uçucu yağlar sabit yağlarla karıştırılmadan cilde direkt olarak kullanılmamalıdır. Mutlaka seyreltilmelidir. Uçucu yağlarla uygulamalarda, yağlar metal malzemelerle temas etmemelidir.

–Çok fazla içilmemelidir, kusturucudur.

Kaynaklar

Derleme