Diospyros, abanozgiller (Diospyraceae) familyasından çokça bitki türünü kapsayan cinstir.
Abanoz, tropikal bölgelerde yetişir. İyi abanoz, çok ağır, siyaha yakın renktedir. Odunu yalnızca ağacın orta bölümünden elde edilir, en içteki öz bölgesi simsiyahtır. Elde edilen odun, yoğun siyah/kahverengi renginde sert bir ağaçtır. Abanoz suya batacak kadar da yoğundur. Rengi, dayanıklılığı, iyi cila tutma özelliği nedeniyle marangozculukta ve enstrüman yapımında kullanılır. İnce dokuludur, cilalandığında ayna görünümüne sahip olduğundan süs ağacı olarak kullanılır. Siyah renginin fildişi ve sedefle sağladığı uyum nedeniyle dolap, çekmece, kutu, tavla, dama-satranç tahtası gibi eşyaların üretiminde kullanılmıştır.
Meyveler koyu kahve ve fasulye şeklindedir. Abanoz eski çağlardan beri çok değerli bir odun sayılmıştır. Pek çok kral abanozdan asalar kullanırdı, hatta zehirin etkisini giderdiğine inanarak içeceklerini abanozdan kaplarda içmişlerdir.
FAYDALARI
Diospyros türlerinin dal ve gövde odunu haşlanarak dıştan, özellikle göz iltihaplarında, antiseptik ve yara iyileştirici olarak kullanılır.
– Katarakt, Göz Ağrısı ve Göz Yaşarmalarında kullanılır:
-Tozları kaynatılır, elde edilen su ile pansuman yapılır.
-Törpülenerek ipek bir bez içinde gözün üzerine konulur.
-Törpülendikten sonra ipek bir bezden geçirilip göze sürme gibi sürülürse, gözlere kuvvet verir.
-Kaynatılarak elde edilen su, gözlere sürülürse göz çıbanlarını giderir.
**Abanoz bitkisinin, Hurma olarak da çeşidi vardır. Türkiye’de iki türü yetişir.
1– Kara humma (Diospyros lotus) Kuzeydoğu Anadolu’da yerlidir.
2– Trabzon hurması (Diospyros kaki) kültür bitkisi olarak yetiştirilir.
*DİOSPYROS LOTUS (Kara Hurma-Hurma eriği), Kafkas hurması, leylak hurması, üvez, Yahudi hurması olarak da bilinir. Kafkasya’nın alçak ve orta dağlık bölgelerinde yetişir. Kars, Artvin ve Yusufeli yörelerinde yetişen, küçük ve siyah bir meyvedir.
-Diospyros lotus türünün odunundan elde edilen dekoksikasyon, kanı temizler.
Böbrek ve mesane kumlarını döktürücü, idrar söktürücü olarak kullanılır:
-Ağcın tozları kaynatılıp elde edilen maiden bal ile şerbet yapılıp içilir.
-Tozları bal ile karıştırıp da yenilebilir.
– Felç ve vücuttaki ağrılarda kullanılır. Bağırsak gazlarını çıkarır. Mafsallarda ve vücutta dolaşan yel, ağrı ve sızıları yok eder.
– Bıçak yaralarına faydalıdır. Tohumlar, solunumu ve felce uğramış, harap olmuş sinirleri uyarıcıdır.
*DİOSPYROS KAKİ (Trabzon hurması):
Potasyum, kalsiyum, magnezyum, bakır ve A, B, C vitaminlerince zengindir. Beta karoten deposudur.
–Antioksidan, bağışıklığı destekleyici, enerji kaynağı, göz sağlığı, sindirim sistemi, kalp sağlığı, saç ve zilt sağlığı açısında önemli bir yiyecektir.
-Meyveleri devamlı yenilirse, ishale ve kabızlığa iyi gelir.
Abanoz Ağacının Kullanım Şekilleri
Ağcın tozundan bir tutamı kaynatılır; günde iki defa birer çay bardağı suyu süzülüp içilir. Tozu bir çay kaşığı içilir.
UYARI:
Zehirlidir, doktor kontrolünde kullanılmalıdır.
Kaynaklar: wikipedia, kocaelibitkileri